BNR at Work: hoe voorkom je burn-outs?

Nmbrs sponsort BNR at Work: de wekelijkse podcast over werk en carrière, eigenzinnige werkgevers, employer branding en HR. Deze aflevering: wat kunnen werkgevers doen om burn-outs van werknemers te voorkomen? “Het zijn de organisaties die ziek maken.” Lees hier de hoogtepunten of luister de aflevering via de player verderop.

Ongeveer een op de vijf werknemers heeft last van burn-outklachten. De kosten voor het verzuim van mensen die bezwijken onder de werkdruk lopen elk jaar op. Moeten we allemaal beter op onszelf letten, onze grenzen beter bewaken, of is het aan werkgevers om de organisatie gezonder te maken?

Volgens schrijver en organisatieadviseur Patrick Nijhoff, auteur van het boek De bedrijfsburn-out, wijzen individuele burn-outs eigenlijk op een ‘bedrijfsburn-out’. “Het zijn de organisaties die ziek maken,” zegt hij. “De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stelt dat de burn-out een werkgerelateerd fenomeen is.”

Organisaties zouden zich daarom meer moeten inspannen om hun werknemers te beschermen. Onder meer door scherpere keuzes te maken in welke klanten en projecten ze aannemen.

Hoofd en lichaam in verbinding

Het begint met goed luisteren, zegt Nijhoff. “Burn-outs ontstaan wanneer het hoofd niet luistert naar de signalen die het lichaam al lang afgeeft. In een organisatie werkt het net zo. Dan zie ik management en het beleid dat zij maken als ‘het hoofd’ van een organisatie en de mensen op de werkvloer als ‘het lichaam’. Luister goed naar je medewerkers, want zij kunnen je vertellen hoe de werkpraktijk eruitziet — dáár moet
het hoofd goed naar luisteren en concreet wat mee doen. Hoofd en lichaam moeten in verbinding staan.”

Energie die verloren gaat

“Wat je mogelijk hoort van je medewerkers, is dat ze het te druk hebben. Dan moet je misschien minder nieuwe klanten of projecten aannemen. Of zorgen voor een gezondere energieverdeling: je ziet weleens bij bedrijven dat 80% van de energie naar 20% van de klanten gaat.”

Selectief klantenbeleid klinkt misschien als een (te) kostbare maatregel voor een commercieel bedrijf. Maar burn-outs kosten meer, betoogt Nijhoff. “Van uitval komt vaak meer uitval, omdat de overgebleven werknemers het nóg drukker krijgen.”

Al vóór de eerste burn-out lopen werkgevers grote, dure risico’s: “Het gevaar is dat mensen zich terugtrekken in 'energiebubbels': ze proberen het vooral leuk en zinvol te houden op de eigen afdeling, in het eigen team. Daarbuiten schakelt men terug naar een energiezuinige stand. Dan blijft veel energie onbenut. Mensen die tegen een burn-out aan zitten, distantiëren zich vaak van de organisatie. Er ontstaat een ‘wij’ (het team) en een ‘zij’ (management): ‘Wat zij ook verzinnen, wij doen hier ons
eigen ding’.”

Draagkracht van medewerkers bereikt?

Arbeidsmarktcommunicatiestrateeg en BNR at Work-presentator Nigaio Wijnen wil weten: “Kan je als werkgever niet gewoon zeggen: ‘Beste medewerkers, het is nu even druk, zet allemaal een stapje harder?’ Tenslotte is het werk, krijgen ze ervoor betaald, daar mag de werkgever toch ook wat voor terugvragen?”

“Dat kan wel,” antwoordt Nijhoff, “maar vaak is de realiteit dat het niet ‘even’ druk is, maar het hele jaar. We hebben nu eenmaal meer werk dan mensen. Op een gegeven moment is de draagkracht van medewerkers bereikt.”

5 tips om burn-outs te voorkomen

Nijhoffs belangrijkste boodschap is dat je burn-outs niet individueel oplost, maar als organisatie. In dat verband heeft hij vijf tips voor werkgevers om (bedrijfs)burn-outs te voorkomen:

• “Doe echt iets met de signalen die je van je collega’s krijgt. Richt je niet alleen op individuele aspecten (via bijvoorbeeld coaching en vitaliteitsprogramma’s). Als er fundamenteel niets verandert in een organisatie met problemen, zal zelfs de vitaalste en best gecoachte medewerker vroeg of laat uitvallen.”
• "Handel naar draagkracht. Als de draagkracht van je medewerkers bereikt is, kan je geen nieuwe klanten aannemen.” (Twee kraamzorgorganisaties hebben onlangs dat besluit genomen.)
• “Zorg voor vervanging van kantoormedewerkers die met vakantie gaan. Dan heeft de vakantieganger bij terugkomst niet gelijk die stress van een paar honderd onbeantwoorde mailtjes.”
• “Laat medewerkers buiten werktijd met rust.”
• En een tip voor medewerkers die deze zomer met vakantie gaan: “Zet je out-of-office een paar dagen vóór je vakantie aan en laat ‘m doorlopen tot een paar dagen na je terugkomst.”

Bij Nmbrs geloven we dat werk beter en leuker kan, met meer aandacht voor mensen en minder gedoe eromheen. Daarom zijn we trotse sponsor van BNR at Work en Het HR Halfuurtje, en delen we graag inspirerende verhalen.