Gebaseerd op BNR at Work, aflevering over werken met Gen Z - met Maroeska Bakker (The Recharge Club) en Lidia de Heer (cm.com).
Werkend Nederland praat al meer dan tien jaar over Gen Z alsof het een zeldzame vlindersoort is. Ergens in een Indonesisch regenwoud, die je alleen in mei spotte, net uit de rupsfase. En ondertussen roeptoeteren duizenden 'Gen Z-fluisteraars' dat deze generatie "mobile first" is, op Bali werkt en matcha drinkt.
Maar klopt dat beeld? En wat moet je er als werkgever eigenlijk mee?
In de nieuwste aflevering van BNR at Work - het programma dat wij als Nmbrs sponsoren - gingen presentatoren Nigayo Wijnen en Arjan Elbers op zoek naar de waarheid achter de clichés. Met twee gasten die er dagelijks mee werken: Maroeska Bakker van The Recharge Club en Lidia de Heer, talentmanager bij cm.com.
En voor de branches met vergrijzing? Dit gesprek gaat rechtstreeks over jullie.
De vergrijzing in de accountancy
Laten we eerlijk zijn: de accountancybranche heeft een uitdaging die niet vanzelf oplost. Veel kantoren zien hun seniorteams vergrijzen terwijl de instroom van jong talent achterblijft. De branche heeft niet altijd de meest sexy reputatie als het gaat om werkgeverschap, en de concurrentie om jonge mensen is feller dan ooit.
Tegelijkertijd: die jonge mensen zijn er wel. Ze studeren af, ze zoeken werk, ze willen ergens iets opbouwen. De vraag is alleen of jouw kantoor de juiste plek lijkt, en of je ze weet vast te houden als ze er eenmaal zijn.
Dat is precies waar dit BNR at Work-gesprek zo relevant wordt.
Stop met het in hokjes denken
Het eerste dat Maroeska Bakker zegt, snijdt meteen door de ruis heen: "Zodra je Gen Z zegt, gooi je ze al snel in een hokje."
Haar organisatie praat liever over 'Next Gen', de doelgroep van 20 tot 35 jaar, en beschouwt het als een levensfase in plaats van een generatielabel. Want wat is er nu werkelijk anders? Niet zozeer de mensen zelf, maar de maatschappelijke context waarin ze opgroeien.
Ze zijn 'digital natives': opgegroeid in een wereld die constant aanstaat, met onbeperkte prikkels. Ze verwachten snelheid en willen sneller stappen zetten. Vroeger waren de 'levels' van het leven duidelijk: functie krijgen, huis kopen, gezin starten. Omdat een huis kopen nu bijzonder lastig is, creëren ze zelf nieuwe levels. Korter ergens werken, reizen, nieuwe skills opdoen.
Voor de accountancy betekent dit: jij kunt niet meer concurreren met zekerheid en een vast contract alleen. Je moet laten zien wat iemand bij jou kan worden.
De Sparta manager: hard op inhoud, zacht op mens
Een van de meest praktische inzichten uit de aflevering gaat over leiderschap. Na corona dachten veel organisaties dat vrijheid geven goed werkgeverschap is: veel thuiswerken, weinig sturing. Maar Maroeska Bakker ziet dat dit jonge mensen juist laat strugglen.
"Als je de spelregels niet kent en jezelf nog niet goed kent, heb je houvast nodig."
Haar oplossing: de 'Sparta manager'. Geen autoritaire baas uit de jaren tachtig, maar iemand die duidelijke kaders biedt over wat er verwacht wordt en wat de spelregels zijn. Hard op de inhoud, zacht op de mens. Louis van Gaal als managementmodel, zo formuleerde Nigayo Wijnen het.
Voor accountantskantoren die gewend zijn aan strakke hiërarchieën: dit is eigenlijk goed nieuws. Structuur werkt. Alleen moet je er ook de menselijke kant bij doen.
Het CV mag de prullenbak in
Arjan Elbers vroeg naar concrete tips voor werkgevers. Maroeska Bakker was duidelijk: het CV mag de prullenbak in, of in ieder geval slechts een bijlage zijn.
Wat telt is wendbaarheid en skills. Als je jonge mensen vanaf de start laat zien wat hun groeipad is op basis van hun competenties, voer je een fundamenteel ander onboardingsgesprek. En een beter onboardingsgesprek leidt tot betere retentie.
Lidia de Heer bevestigt dit vanuit de praktijk bij cm.com. Zij nemen jonge starters direct uit de schoolbanken aan en kijken vooral wie de persoon is en of die binnen de cultuur past. Ondernemend, flexibel, mee kunnen in technologische veranderingen. Die eigenschappen zijn voor accountantskantoren misschien nog relevanter dan het gemiddelde diploma.
Gen Z is geen probleem, het is een spiegel
Het mooiste inzicht van de aflevering komt aan het einde. Maroeska Bakker geeft klassieke bedrijven één ultieme tip mee:
"Zie Gen Z niet als een probleem, maar als een kans en een spiegel. Ze laten zien wat eraan komt."
En dan gooit ze er nog een concreet voorbeeld bij dat de accountancy direct raakt. Directies zijn vaak bang voor AI. Jonge mensen zijn juist bang dat bedrijven AI niet snel genoeg adopteren.
Dat is een omkering die je even moet laten landen.
Bij Nmbrs zien we dit ook. HR- en salarisprofessionals die wachten op de volgende generatie collega's krijgen mensen binnen die digitale tools als vanzelfsprekend beschouwen. Niet als bedreiging, maar als instrument. Die houding is precies wat de salarisadministratie van de toekomst nodig heeft.
Wat betekent dit voor jouw kantoor?
Je hoeft Gen Z niet te begrijpen als mysterieus fenomeen. Je hoeft ze alleen maar serieus te nemen als mensen in een specifieke levensfase, met specifieke verwachtingen die je kunt managen als je weet wat ze zijn.
Drie dingen die je morgen kunt doen:
1. Maak het groeipad zichtbaar. Laat nieuwe medewerkers al bij de onboarding zien hoe hun carrière er over twee, vijf, tien jaar uit kan zien. Niet in vaste functieschalen, maar in skills en verantwoordelijkheden.
2. Geef structuur, niet vrijheid zonder kaders. Flexibel werken werkt prima, mits de spelregels helder zijn. Wees duidelijk over wat je verwacht en geef daarbinnen ruimte.
3. Gebruik hun spiegel. Betrek jonge medewerkers bij besluiten over digitalisering en AI. Ze zullen je verrassen.
BNR at Work is elke woensdag om 15:30 te beluisteren op BNR Nieuwsradio en via je favoriete podcast-app. Nmbrs is trots sponsor van dit programma over werk, arbeidsmarkt en de menselijke kant van organisaties. Hier kan je de hele aflevering terugluisteren.